Mükemmeliyetçilik Nedir? 7 Zararı

Mükemmeliyetçilik çoğu zaman bir erdem sanılır. Oysa yüksek standart ile mükemmeliyetçilik arasında belirgin bir fark var: birincisi üretir, ikincisi engeller.

Fark nerede?

Yüksek standardı olan kişi işi bitirir ve sonucu değerlendirir. Mükemmeliyetçi kişi ise işi bitirmekten çok hata yapmamaya odaklanır. Bu yüzden başlamakta zorlanır, bitirmekte daha da zorlanır. Ölçü, yapılan işin kalitesi değil, hata ihtimalidir.

7 zararı

1. Erteleme: Mükemmel yapılamayacak korkusu, başlamayı geciktirir.
2. Bitirememe: İş sürekli "biraz daha" düzeltilir, hiç tamamlanmaz.
3. Tükenme: Her işe aynı yoğunlukta enerji verildiği için kaynak hızla biter.
4. Kaygı: Hata ihtimali sürekli izlendiği için zihin hiç gevşemez.
5. İlişkilerde gerginlik: Standart kendinize uygulandığı gibi çevrenize de yansır.
6. Öğrenmenin durması: Hata yapmaktan kaçınmak, yeni şey denemeyi de engeller.
7. Başarıdan keyif alamamak: Sonuç hep yeterince iyi değildir; iyi giden şeyler fark edilmez.

Nereden geliyor?

Sıklıkla, değerin performansa bağlandığı bir geçmiş vardır: iyi yaptığında görülmek, yapamadığında görünmez olmak. Böyle bir zeminde hata, sadece bir hata olmaktan çıkar; kişinin değeriyle ilgili bir sonuç gibi hissedilir. Kaçınma da bu yüzden bu kadar güçlüdür.

Ne işe yarar?

• İşlere önceden "yeterlilik ölçüsü" koymak: bu iş için ne kadar iyi yeterli?
• Bilerek kusurlu bitirmeyi denemek ve sonucun sandığınız kadar kötü olmadığını görmek
• Süre sınırı koymak; süre dolunca teslim etmek
• Hatayı ayırmak: yapılan hata ile kişinin değeri aynı şey değildir
• Tamamlanan işleri kaydetmek; mükemmeliyetçi zihin bunları hızla siler

Sık sorulanlar